dr Adam F. Kola
Kontakt
pokój 312a
tel.
e-mail: adamkola@umk.pl
Dyżury
Działalność naukowa
Slawista, kulturoznawca: zainteresowania naukowe skupiają się na – ujmowanych z perspektywy komparatystycznej i kulturalistycznej – słowiańskiej myśli społeczno-politycznej, Bałkanach, współczesnej filozofii kultury (m.in. etyce interpretacji), teorii literatury (m.in. komparatystyce), a przede wszystkim na mechanizmach funkcjonowania nauki (badania dotyczące kulturowych korzeni literaturoznawstwa w Europie Środkowej i Wschodniej, m.in. roli Manfreda Kridla, a także transatlantyckiego transferu wiedzy i roli środkowo- i wschodnioeuropejskiej emigracji w rozwoju nauki w Stanach Zjednoczonych).
W latach 2009 i 2010 otrzymał stypendium START dla młodych naukowców Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Stypendia i staże badawcze w Czechach, Słowenii, Chorwacji, Stanach Zjednoczonych (Visiting Scholar, the Harriman Institute,
Columbia University, Nowy Jork, 2009) i Chinach (Institute for World Literature, Pekin, organizowany przez Harvard University
oraz Peking University,
http://iwl.fas.harvard.edu/icb/icb.do).
Jest członkiem redakcji m.in.
„Archiwum Emigracji”
(http://www.bu.umk.pl/archiwum_emigracji/) oraz „Uncommon Culture”
(http://www.uic.edu/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/uc).
Ponadto współtworzy Pracownię Komparatystyki Literacko-Kulturowej na UMK
("http://www.komparatystyka.umk.pl/")
oraz Forum Humanistyczne
(http://www.forhum.uni.torun.pl/).
Interesuje się Azją (Południowo-)Wschodnią.
Publikacje
Książki
Europa w dyskursie polskim, czeskim i chorwackim. Rekonfiguracje krytyczne, Toruń: Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika 2011, ss. 432; http://www.wydawnictwoumk.pl/
Słowianofilstwo czeskie i rosyjskie w ujęciu porównawczym,Łódź: Wydawnictwo Naukowe Ibidem 2004, ss. 160; http://www.ibidem.com.pl/katalog/isbn83-88679-34-1.html
Redakcje
Wspólnie z prof. dr hab. Andrzejem Szahajem, Filozofia i etyka interpretacji, Kraków, Universitas, 2007,ss.338.
Wspólnie z Urszulą Makowską, katalog Na Jawie i nie-Jawie. Mozaika kulturowa Indonezji (Komentarz wystawy), 4. Toruń: Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu 2005, ss. 59.
Artykuły
Słowianofilstwo rosyjskie a słowianofilstwo czeskie. Miedzy konserwatyzmem a misjonizmem, w: Idee konserwatywne w Rosji, red. A. Raźny, Kraków: WUJ 2011, s. 43-55.
Futuryzm – faszyzm – komunizm. Sztuka i polityka, „Litteraria Copernicana” 1 (7)/2011, s. 132-151.
Obraz Rosji w pismach lewicy chorwackiej okresu międzywojennego. Miroslav Krleža i August Cesarec, „Colloquia Balkanica”, t. 1, Semantyka Rosji na Bałkanach, red. J. Sujecka, Warszawa: DiG, IBI „Artes Liberales” 2011, s. 149-172.
„Obdarowuje Pan nas tutaj ciągle…” Manfreda Kridla pomoc dla Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, „Archiwum Emigracji. Studia – Szkice – Dokumenty”, 2010, zeszyt 1-2 (12-13), s. 103-136.
Komparatystyka kulturoznawcza wobec wielokulturowego świata. W stronę metateorii krytycznej, w: Granice kultury, red. Andrzej Gwóźdź, Materiały I Zjazdu Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego, Katowice: Śląsk 2010, s. 213-224.
Kulturoznawstwo a instytucjonalizacja komparatystyki, w: Komparatystyka dzisiaj, red. E. Kasperski, E. Szczęsna, t. 1, Kraków: Universitas 2010, s. 81-95.
Transformace, postkomunismus, postkolonialismus, postmodernismus. Paradigmata středoevropské literatury po roce 1989, w: Středoevropský areál ve vnitřních souvislostech (česko-slovensko-maďarské reflexe), red. Ivo Pospíšil, Josef Šaur, Brno: Masarykovy univerzity 2010, s. 201-209.
„Teren krwawych zapasów wojennych“. Bałkany w oczach Włodzimierza Trąmpczyńskiego a stereotyp współczesny, w: Południowa Słowiańszczyzna w literaturze polskiej XIX i XX wieku, red. K. Stępnik, M. Gabryś, Lublin: UMCS, 2010 s. 167-178.>
Nie-klasyczna historia teorii literatury Europy (Środkowo-)Wschodniej, „Teksty Drugie” 4/2009, s. 110-120.
Панславизм. Panslawizm. Panslavism, [w:] Идеи в России. Ideas in Russia. Idee w Rosji. Leksykon rosyjsko-polsko-angielski,, t. VII, /red./ Justyna Kurczak, Łódź: Ibidem 2009, s. 313-329.
Antropologizacja literaturoznawstwa a komparatystyka, w: Antropologizowanie humanistyki. Zjawisko – procesy – perspektywy, red. J. Kowalewski, W. Piasek, Olsztyn: Colloquia Humaniorum 2009, s. 83-106.
Słowianie wschodni wobec Zachodu – perspektywa czeska, „XV Musica Antiqua Europae Orientalis. Acta Slavica” 2009, s. 193-206.
O roce 1968 bychom měli vědět víc (co Poláci vědí o Československu roku 1968), [w:] Česko-slovenské reflexe: 1968 (Jazyk – literatura – kultura), /red./ Ivo Pospíšil, Brno: Ústav slavistiky Filozofické fakulty Masarykovy univerzity; Tribun EU 2009, s. 87-95.
Cтигмат югоностальгии, проблемы с феминизмом и европейский вопрос в Хорватии, „Eврoпa”,
t. 8, nr 4 (29)/2008, s. 107-134.
[Stygmat jugonostalgii, kłopoty z feminizmem i kwestia europejska w Chorwacji]
http://www.pism.pl/zalaczniki/Europa29Kola.pdf
Tyfus, wszy, klatki, karmiciele i II wojna światowa, [w:] Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, /red./ Jacek Kowalewski, Wojciech Piasek, Marta Śliwa, Olsztyn: Colloquia Humaniorum 2008, s. 299-318.
Bałkany – mapa symboliczna, „Przegląd Polityczny”, nr 89/2008, s. 165-168.
Nie-klasyczna komparatystyka. W stronę nowego paradygmatu, „Teksty Drugie”, nr 1-2/2008, s. 56-74.
Recepcja koncepcji międzyliterackości Ďurišina w Polsce, [w:] Slovensko mimo Slovensko. Brněnské texty k slovakistice X, /red./ Ivo Pospíšil, Brno, Ústav slavistiky Filozofické fakulty Masarykovy univerzity 2008, s. 83-95.
Dlaczego literaturoznawstwo polskie jest etycznie ślepe?, [w:] Filozofia i etyka interpretacji, /red./ Adam F. Kola, Andrzej Szahaj, Kraków, Universitas, 2007, s. 247-263.
Zwierzę polityczne, czyli słów kilka o bałkanistach, a także o nieuniknionym zaangażowaniu humanistyki, [w:] Zaangażowanie czy izolacja? Współczesne strategie społecznej egzystencji humanistów, /red./ Jacek Kowalewski, Wojciech Piasek,Olsztyn, Colloquia Humaniorum 2007, s. 195-217.
Спор о смысле чешской истории и дискуссия о корнях Европы, „Eврoпa”, t. 7, nr 1 (22)/2007, s. 47-74. [Spór o sens czeskiej historii i dyskusja o korzeniach Europy] [http://www.pism.pl/pdf/Europa%203%20Kola.pdf]
Třináct let po rozpadu československé federace očima Poláka (v středoevropském kontextu), [w:] Třináct let po… Trinásť rokov po… Brněnské texty k slovakistice IX, /red./ Ivo Pospíšil, Miloš Zelenka, Anna Zelenková, Brno 2006, s. 125-130.
Polska – Czechy. Europa Środkowo-Wschodnia – Europa Środkowa., [w:] Žánry živé, mrtvé, revitalizované (Žánrové metamorfózy v středoevropském kontextu, sv. III), /red./ Libor Pavera a kolektiv, Opava 2006, s. 79-103 (+ mapy: ilustracje 1-8).
Między Europą Środkową a Środkowo-Wschodnią, „Tygiel Kultury”, nr 4-6/2006, s. 6-13.
Studia interdyscyplinarne a literaturoznawstwo polskie. Od zmian instytucjonalnych do nowego projektu konstruowania indywidualnej tożsamości, [w:] Granice dycyplinarne w humanistyce, /red./ Jacek Kowalewski, Wojciech Piasek, Marta Śliwa, Olsztyn 2006, s. 179-196.
Wspólnie z Olgą Kwiatkowską, O przywróceniu zachwianej równowagi w refleksji antropologicznej. Głos podwójny w sprawie przedmiotów [w:] Kultura profesjonalna etnologów w Polsce, /red./ Marcin Brocki, Konrad Górny, Waldemar Kuligowski, Wrocław: Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego 2006, s. 127-146.
Rosja w polskiej współczesnej myśli słowianofilizującej, [w:] Polacy i Rosjanie. Przezwyciężanie uprzedzeń, /red./ A. de Lazari, T. Rongińska, Łódź 2006, s. 245-254.
Europa przyszła z Azji…, „Świat i słowo. Filologia, nauki społeczne, filozofia, teologia”, nr 2 (5)/2005, pt. Jaka Europa?, s. 81-99.
Kategorie „narodu” i „ludu” w klasycznym słowianofilstwie czeskim i rosyjskim, Czasopismo Filozofów Ziem Słowiańskich „Sofia”, nr 5/2005, s. 131-153.
Miasta wojny. Belgrad Momo Kapora i Sarajewo Željko Vukovicia, [w:] Miasto. Przestrzeń, topos, człowiek, /red./ A. Gleń, J. Gutorow, I. Jokiel, Opole 2005, s. 189-198.
Wspólnie z Teresą Okoniewską, O wystawie „Na Jawie i nie-Jawie”, [w:] /red/ Adam Kola, Urszula Makowska, Na Jawie i nie-Jawie. Mozaika kulturowa Indonezji (Komentarz wystawy), Toruń: Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, 2005, s. 9-14.
Dlaczego Kundera myli się co do Nietzschego?, [w:] Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich. Slavica Wratislaviensia, t. CXXVIII, Wrocław 2004, s. 261-270.
Kategoria „Europy” w twórczości Andrzeja Stasiuka (z przechadzką po „Europie Środkowej” Milana Kundery). Problem przekroczenia i „cofnięcia”, [w:] O granicach i ich przekraczaniu, /red./ P. Kowalski, M. Sztandara, Opole 2004, s. 164-170.
Kategoria „Europy Środkowej” we współczesnych literaturach słowiańskich na przykładzie wybranych utworów. Kundera, Andruchowycz, Stasiuk, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Studia Slavica VIII”. Nauki Humanistyczno-Społczne, zeszyt 361, 2003, s. 69-91.
Kaтeгopия „Цeнтpaльной Eвpoпы” в твopчecтвe Mилaнa Kyндepы, Юpия Aндpyxoвичa и Aнджeя Cтacюкa, 39. t. 2, nr 2 (3), 2002, s. 131-154. [Kategoria „Europy Środkowej” w twórczości Milana Kundey, Jurija Andruchowycza i Andrzeja Stasiuka] [ http://www.pism.pl/pdf/Europa%203%20Kola.pdf ]
śmierć powieści – galerii, „Przegląd Artystyczno-Literacki”, nr 1-2 (119-120)/2002, s. 21-28.
Zamek wielkiego mistrza krzyżackiego w Malborku. Klasztor czy siedziba władcy?, [w:] Klasztory i kultura krajów słowiańskich, /red./ W. Stępniak-Minczewa, Z.J. Kijas, Kraków 2001, s. 69-80.
Mit w słowianofilstwie czeskim i polskim. Szkic problemu, [w:] Świat Słowian w języku i kulturze II. Materiały z III Międzynarodowej Studenckiej Konferencji Slawistycznej poświęconej pamięci Profesora Uniwersytetu Szczecińskiego Edwarda Siekierzyckiego zorganizowanej w Świnoujściu w dniach 21-23 listopada 2000 roku, /red./ E. Komorowska, Szczecin 2001, s. 53-57.
Jabłoń jako drzewo początku końca w „powieści o śmierci galerii” Miroslava Josicia Visnjicia, [w:] Obecność i przemijanie. Fenomen początku i końca w kulturze i literaturze współczesnej, /red./ A. Gleń, P. Kowalski, Opole 2001, s. 87-94.
Błogosławiona Juta. Kult lokalnej świętej, [w:] Święci i świętość u korzeni tworzenia się narodów słowiańskich, /red./ W. Stępniak-Minczewa, Z.J. Kijas, t. 2, Kraków 2000, s. 97-104.
Czy możliwa jest wspólnota słowiańska?, „Gazeta Szturmowa”. Czasopismo Rosjoznawczego Koła Naukowego Uniwersytetu Warszawskiego. (objętość: 6 stron maszynopisu). Patrz: http://www.republika.pl/rkn/adam_kola.html
XIV-XVIII-wieczne tłumaczenia Biblii oraz ich znaczenia dla kultury i języka czeskiego, [w:] Studenckie prace naukowe. Nauki humanistyczne, Wrocław 1999, s. 30-36.
Recenzje
Recenzja w języku angielskim: T. Rakowski, Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Etnografia człowieka zdegradowanego [Hunters, gatherers, the powerless practitioners. An ethnography of the degraded communities], Gdańsk: słowo/obraz terytoria 2009, „Social Anthropology/Anthropologie Sociale” vol. 19.2, 2011, s. 230-231.
Recenzja książki D.A. Bella China’s New Confucianism. Politics and Everyday Life in a Changing Society, Princeton – Oxford: Princeton University Press 2008/2010, „Ruch Filozoficzny”, LXVIII, zeszyt 1, 2011, s. 161-171.
„Socjologia literatury” Karela Krejčego, czyli o pożytkach z reedycji tekstów naukowych, „Litteraria Copernicana” 1 (7)/2011, s. 231-235.
Recenzja w języku angielskim: Korespondencja Fryderyka Chopina [Correspondence of Fryderyk Chopin], vol. I, 1816-1831, ed. Z. Helman, Z. Skowron, H. Wróblewska-Straus, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego 2009, „Uncommon Culture”, vol. 1, nr 1/2, 2010, s. 181-182.
Recenzja książki Ernesta Wyciszkiewicza Współczesna Rosja wobec Zachodu, Łódź 2003, „Slavia Orientalis”, t. LIV, nr 2, rok 2005, s. 322-326.
Recenzja książki Justyny Kurczak Historiozofia nadziei. Romantyczne słowianofilstwo polskie, Łódź 2000, „Lud”, t. LXXXV, za rok 2001, s. 356-358.
Publicystyka
Bałkany: dramat wciąż trwa, (list do redakcji), „Tygodnik Powszechny”, nr 15 (3066)/2008.
Tren śródziemnomorski, „Kurier Bałkański”, rok II (2005), nr 3, s. 35-37.
Ljubljana w Europie Środkowej. Garść reminiscencji osobistych, „Kurier Bałkański”, rok II (2005), nr 2, s. 35-37.
Słowo wstępne, „Kurier Bałkański”, rok II (2005), nr 2, s. 2.
Abstrakty
Genealogy of Comparative Literature in Central and Eastern Europe. Towards the Slavic-World Literature, w: The Rise of World Literatures (The First Congress of the World Literature Association, 30 June – 3 July, 2011), Beijing: Institute of World Literature, Peking University 2011, s. 67.
Comparative Literature, Anti-Eurocentric Historiography and Literature in the World System, w: The XIXth Congress of the International Comparative Literature Association “Expanding the Frontiers of Comparative Literature”. Abstracts, Seoul: ICLA 2010, s. 281.
Tłumaczenia (z języka czeskiego)
Miloš Zelenka, Komparatystyka a badania interkulturowe, w: Komparatystyka dzisiaj, red. E. Kasperski, E. Szczęsna, t. 1, Kraków: Universitas 2010, s. 45-53.
Anna Zelenková, Studia Wschód-Zachód w kontekście współczesnej komparatystyki, „Porównania”, nr 6/2009, s. 39-45.